INFORMACJA – spoiwo SIECI

Pojedyncze informacje są ogniwami sieci informacyjnej oraz spoiwem sieci współpracy, czyli różnych ludzkich struktur społecznych – religijnych, gospodarczych, militarnych, itp.
Sformułowanie – sieć – można więc w tym wypadku rozpatrywać w dwóch aspektach:

  1/  sieć łączącą pojedyncze, proste informacje we wspólny kontekst – informację złożoną.
Informacja złożona może kreować różne opowieści, inaczej mówiąc rzeczywistości intersubiektywne, a one wszystkie są tworzywem naszej sieć informacyjnej. Innym określeniem na sieć informacyjną, które używa Pan Profesor Harari, jest >>sieć znaczeń<<. To drugie określenie pozwala się oderwać się od starych skojarzeń, z którymi związane jest pojęcie sieci informacyjnej. Inaczej mówiąc sieć znaczeń to jest najszersza struktura informacyjna, którą tworzą wszystkie znajdujące się w niej informacje. Łącząc wiele prostych informacji we wspólny kontekst ludzie między innymi kreują rzeczywistości intersubiektywne, takie jak na przykład religia, państwo, ekonomia.

  2/  rzeczywistości intersubiektywne mogą być fundamentem różnych sieci współpracy.
Sieć informacyjna pośrednio umożliwia współpracę wielu osobom, poprzez istniejące w niej rzeczywistości intersubiektywne. Ludzie tworzący sieć współpracy mogą podzielić się zadaniami, co daje im o wiele większe możliwości rozwojowe niż gdyby pracowali osobno. W sieci współpracy każda jednostka, dostosowując się do funkcjonowania całej sieci, zmienia całkowicie swoje własne funkcjonowanie – sapiens staje się jakby nowym organizmem – chyba właśnie tuta jest istota naszego człowieczeństwa.
Wielkość i rodzaj sieci, w której żyjemy, określa nas jako ludzi.
Informacje są spoiwem społecznym, łączącym ludzi, ale także ich jednocześnie dzielą na odrębne grupy. Na przykład różnicują według przynależności narodowej lub wiary religijnej.

 Definiując pojęcie informacji można nadać mu bardzo szeroki zakres. Różnicowanie informacji na różne formy niestety komplikuje definicję.
Ja ująłbym to tak:

 1/ Żeby współpracować ze sobą nasi dalecy przodkowie wymieniali między sobą informacje, na przykład w celu upolowania jelenia albo obrony przed niedźwiedziem. Taka podstawowa wymiana informacji umożliwia im w późniejszym okresie także tworzenie wspólnych wyobrażeń. O ile proste sieci współpracy, mogą także tworzyć watahy wilków, to już tworzenie wspólnych wyobrażeń jest ludzką domeną.
  2/ Tylko ludzie tworzą tak bogaty język, w którym można snuć opowieści o naszych wyobrażeniach.
W tym celu tworzymy pojęcia określające byty intersubiektywne, czyli byty istniejące tylko w naszej wyobraźni.
Te fikcje zapoczątkowują tworzenie nowej, o wiele bardziej rozbudowanej sieć współpracy, której bazą jest wspólnie wyobrażona opowieść  – na przykład duchy przodków. Do takiej sieci może należeć wielka liczba osób, na przykład całe plemię albo naród. Wspólną opowieść, która jest bazą tej nowej, rozległej sieci współpracy, możemy nazwać rzeczywistością intersubiektywną. Na bazie języka zawierającego abstrakcyjne pojęcia ludzie stworzyli – początkowo – proste sieci informacyjne.
  3/ W miarę upływu czasu ludzie tworzą coraz więcej wspólnych opowieści, czyli rzeczywistości intersubiektywnych.
Przykłady bytów intersubiektywnych, które są z kolei fundamentami różnych rzeczywistości intersubiektywnych, to: bóg, naród, pieniądz, prawo. Oczywiście w miarę rozrastania się wspólnoty, poszczególne rzeczywistości intersubiektywne przestały obejmować swym zasięgiem całą wspólnotę – na przykład w Polsce nie wszyscy są katolikami i nie wszyscy są narodowości polskiej. Nawet narzucając siłą porządek religijny lub państwowość nie można wszystkich zmusić do zaakceptowania rzeczywistości intersubiektywnej. Na przykład Irlandczycy nie chcieli wspólnego państwa z Anglikami, a część Katalończyków nie może pogodzić się z brakiem odrębności państwowej od Hiszpanii. Jedne rzeczywistości intersubiektywne nas łączą a inne dzielą.
W wypadku współpracy gospodarczej prawie udało się stworzyć globalną sieć współpracy opartą na płatności pieniądzem, czyli na wspólnej rzeczywistości intersubiektywnej, którą nazywamy ekonomią. Jednak ciągle dzieli nas przynależność państwowa i narodowa, bo rozdzielają nas rzeczywistości intersubiektywne, które ukształtowały polityczne struktury naszych społeczeństw. 

  Wszystkie tworzone przez ludzi rzeczywistości intersubiektywne tworzą wspólną wielopoziomową sieć informacyjną.
Są w niej zarówno państwa, jak pieniądze, bogowie i prawa oraz wiele innych. Taka wielopoziomowa sieć informacyjna może w przyszłości, ale nie musi, tworzyć wielopoziomową globalną sieć współpracy, czyli swoje maksimum.
4/ Wielopoziomowa sieć informacyjna jest miejscem kształtowania się świadomości zbiorowej. Każdy człowiek jest pod jej ogromnym wpływem.

W ten sposób opisuję funkcję informacji zarówno w sieci współpracy jak i w sieci informacyjnej, chociaż moje ujęcie jest węższe, bo nie uwzględnia różnych jej form – na przykład takich jak muzyka i horoskopy.

Powyższe sformułowanie Pana Harari rozumiem następująco  → pierwotną przyczyną powstania sieci informacyjnej jest współpraca zbiorowa, dlatego sieć informacyjna zawsze zawiera w sobie jednocześnie sieć współpracy. W tym aspekcie możemy mówić o dwufunkcyjności informacji.
Cechą podstawową informacji jest łączenie ludzi w społeczeństwo, w którym jednostki ze sobą współpracują, a tylko czasami informacje także opisują rzeczywistość. 

opisie rzeczywistości opartym na wiedzy naukowej oraz opisie opartym na domysłach i wierzeniach.

Dzięki temu rzeczywistości intersubiektywne mogły być coraz bardziej rozbudowane i skomplikowane.
W tej chwili dokumenty elektroniczne całkowicie znoszą jakiekolwiek ograniczenia w tworzeniu nowych rzeczywistości – co jest z jednej strony dobrą informacją, ale niestety ma też drugą, złą stronę, bo ilość i wielkość tworzonych przez społeczeństwo (a w tej chwili wspomagane także przez algorytmy AI) rzeczywistości intersubiektywnych zaczęła przekraczać możliwości intelektualne człowieka, jako jednostki.
To co do tej pory tzw. wykształcony człowiek powinien wiedzieć, czyli mieć pod kontrolą, w tej chwili możemy wiedzieć już tylko w grupie, czyli tylko współpracując ze sobą możemy kontrolować stworzone przez nasz gatunek poszczególne rzeczywistości intersubiektywne, takie jak na przykład rzeczywistość stanowioną przez prawo, rzeczywistość ekonomiczną lub rzeczywistość polityczną.

Zalew informacji, nie jest jednak narzędziem zbyt przydatnym do objaśniania rzeczywistości obiektywnej lecz do tworzenia nowych rzeczywistości intersubiektywnych, które bardzo mocno oddziałującą na zbiorowości ludzkie.
Stworzenie rzeczywistości intersubiektywnej odwołującej się do wielu prawd o różnych aspektach rzeczywistości jest o wiele bardziej karkołomne niż stworzenie rzeczywistości intersubiektywnej opartej na domysłach i życzeniach. Nawet jeżeli wydrukujemy trudną prawdę w tysiącach egzemplarzy, ale nikt nie będzie w stanie jej  zrozumieć, to pozostanie ona dla społeczeństwa ciągle prawdę nieodkrytą – nie mającą wpływu na naszą sieć współpracy.
Druk, jako technologia rozpowszechniania informacji, może przekazać bardziej złożone i skomplikowane treści niż mowa, ale nie może uczynić ich bardziej zrozumiałymi, dla kogoś kto nie jest przygotowany do ich odbioru.
Do objaśniania złożonych i trudnych prawd – oprócz usystematyzowania złożonych informacji  – potrzebna jest jeszcze technologia ułatwiająca odbiór, czyli może nią być na przykład film dokumentalny albo informacja multimedialna.

Ważne jest dla mnie postrzeganie religii i biurokracji jako technologii informacyjnej. Religia ma rozwiązać problem niestabilności w postrzeganiu rzeczywistości, a biurokracja przełamywać ograniczenia ludzkiej pamięci.   
RELIGIA pozwala tworzyć nam kompletne rzeczywistości intersubiektywne, w których wszystko ma swoje wyjaśnienie. Natomiast BIUROKRACJA pozwala nam te rzeczywistości rozbudowywać do rozmiarów gigantycznych.

Tak naprawdę szybkość rozprzestrzeniania i wzrost ilości informacji powoduje, że prawda staje się mniej dostępna ogółowi.
Prawda i mądrość jest uzależniona od sposobu łączenia i jakości informacji, a nie ich ilości w obiegu. Wzrost ilości i szybkości rozpowszechniania informacji, w tej chwili, nie usprawnia naszej sieci informacyjnej lecz mocno zaburza jej funkcjonowanie.

Mam jednak poważne wątpliwości, czy w czasach współczesnych, nasze systemy edukacyjne i istniejące platformy medialne są wystarczające by zapewnić sensowność naszym rozmowom. Uważam, że nasz obecny system komunikacji masowej jest niesprawnym mechanizmem. Ważne informacje, udostępniane w naszej sieci informacyjnej, nie docierają  „na czas” do wystarczającej grupy odbiorców, by społeczeństwo mogło prowadzić sensowną debatę. Natomiast zalewają nas informacje zbędne lub wręcz szkodliwe (dotyczy to także szkolnictwa), dlatego trudno nam wspólnie podejmować racjonalne decyzje. Przez sformułowanie >nie docierają na czas<  rozumiem, że nie mają one wpływu na poglądy dużej części społeczeństwa, w chwili gdy podejmujemy wspólne decyzje, takie jak na przykład wybory władz w państwie.

Sieci rozproszone są z reguły otwarte na dopuszczenie do obiegu nowych opinii, idei i żądań, które powstają pod wpływem nowych punktów widzenia.
Umożliwia to przebudowę całej sieci informacyjnej. Dopuszczenie do sieci nowych grup społecznych, wiąże się ze zwiększeniem ilości punktów widzenia, a często także transformacją strych lub pojawianiem się nowych bytów, a nawet rzeczywistości intersubiektywnych. Taka sieć może gwałtownie się zmieniać na wielu poziomach równocześnie.  
W sieci scentralizowanej nie mogą istnieć żadne niezależne od centrali węzły komunikacyjne, więc tym bardziej nie mogą powstać nowe węzły. Tworzone w niej byty intersubiektywne muszą umacniać siłę węzła centralnego, więc na pewno nie będą prowadzić do rewolucji informacyjnej, która może przecież porządek w sieci zdestabilizować. Sieć scentralizowana – nawet poprzez represje – będzie starała się za wszelką cenę utrzymywać dotychczasowy ład.

Myślę, że nie wystarczą same uregulowania, bo wiele istniejących instytucji wymaga gruntownej przebudowy – od politycznych struktur władzy, poprzez rynek mediów, a na systemie oświatowym kończąc.
Żeby do takiej przebudowy doszło to najpierw muszą się pojawić w naszej sieci nowe, racjonalne idee.

Sieć komputerowa oparta na algorytmach to technologia informacyjna XXI w.  
BIG DATA + AI , czyli nieskończenie wielkie bazy danych nadzorowane przez sztuczną inteligencję, zastępują dotychczasowy system biurokratyczny oparty na szufladkach z dokumentami drukowanymi.
Nam ludziom już stara technologia gromadzenia dokumentów papierowych sprawiała trudności w ogarnięciu wszystkich danych, chociaż było ich kiedyś dużo mniej. W chwili obecnej, dostępne dla nas, ogromne bazy danych są całkowicie bezużyteczne dla pojedynczego człowieka. Bez współpracy grupowej i bez narzędzi informatycznych nie jesteśmy w stanie ich wykorzystać.

Mam nadzieję, że Informacja Scalona Aktywna przywróci ich użyteczność dla każdego z nas. Oczywiście zdaję sobie sprawę, że nikt nie jest w stanie śledzić danych o wszystkich problemach ze wszystkich dziedzin życia, ale nie o to przecież chodzi. Wystarczy, że każdy człowiek będzie mógł zrozumieć każdy wybrany przez siebie problem. W ten sposób odzyskamy – w wystarczającym stopniu – kontrolę nad naszą siecią informacyjną.

Imperia, Kościoły i korporacje, żeby funkcjonować potrzebują informacji, których jednak nie udostępniają szaremu człowiekowi. Tysiące lat temu wymyślono podział danych na dwa zbiory – jeden zbiór dostępny dla wszystkich, a drugi dla małej grupy wtajemniczonych decydentów.
W tej chwili w państwach demokratycznych taki podział jest anachronizmem, który blokuje naszą sieć informacyjną.

Sieć informacyjna musi przede wszystkim produkować konsensus społeczny, a w sieci rozproszonej, jaką jest demokracja, zawsze będzie to trudne. Konsens musi być zwarty w określonych ramach czasowych, bo inaczej sieć przestaje spełniać swoje zadanie i społeczeństwo zaczyna działać bez wspólnych uzgodnień.
Decyzje w imieniu wszystkich podejmują wtedy nieliczni.
Inaczej ujmując sieć rozproszona zmienia się w sieć coraz bardziej scentralizowaną.

Jeżeli ma nas łączyć globalna więź to globalizacja informacyjna jest koniecznością. Jednak pojedyncza rzeczywistość intersubiektywna nie połączą wszystkich ludzi w zgodnie współpracujące społeczeństwo, czyli sama ekonomia do tego nie wystarczy. Musimy znaleźć więcej takich wspólnych opowieści, które nas zjednoczą.

Próbuję znaleźć płaszczyznę określenia globalnych zasad i oraz długofalowych interesów ludzi.
Być może sieć oparta na Syntetycznym Intelekcie Zbiorowym, umożliwi niezbędną do tego wymianę informacji.

  Najpierw musiało powstać społeczeństwo, czyli współpracująca ze sobą zbiorowość, która dała gatunkowi ludzkiemu siłę panowania nad przyrodą, a później także siłę odkrywania prawdy o świecie.
Dzielenie się prawdą było wtórnym efektem zbiorowej współpracy.  Jesteśmy gatunkiem panującym na Ziemi dzięki współpracy, ale bez wiedzy o prawach działających we wszechświecie daleko byśmy nie zaszli.
 Potrzebujemy sprawnych sieci informacyjnych zarówno dlatego, że umożliwiają one szybki przyrost wiedzy jak też dlatego, że bez nich nie możemy współpracować.
  Nasze sieci  informacyjne mogą być budowane na fundamentach fikcyjnych wierzeń albo na odkrytych prawdach o rzeczywistości.
Na przestrzeni tysiącleci widać, że nasze wierzenia się zmieniają.
Odkrywane przez nas prawdy także nie są stałe, bo ciągle badamy rzeczywistość i nasze opisy rzeczywistości bez przerwy się zmieniają.

  Zarówno sieci oparte na fikcji jak i na prawdzie tworzą rzeczywistości intersubiektywne, ale jest jednak między nimi zasadnicza różnica.

 – W sieci, w której dominują rzeczywistości intersubiektywne zbudowane na wielu silnych wiarach w fikcje, nasze społeczeństwa są mocno podzielone i trudno im się porozumieć. Wyznawcy rzeczywistości intersubiektywnych zazwyczaj zaciekle bronią >prawdy< wynikającej z ich światopoglądu. W takich sieciach nie są dobrze widziane mechanizmy samokorekty, bo ważniejszy jest w nich stały porządek świata, a nie poszukiwanie prawdy obiektywnej. Niestety bez szybkiego porozumienia w kwestiach politycznych, gospodarczych lub klimatycznych, ludzkości grożą różne katastrofy. Jeżeli nie oprzemy naszego porozumienia na uniwersalnej prawdzie, a będziemy go chcieli zawrzeć tylko na bazie rzeczywistości intersubiektywnych, to daleko nie zajdziemy.

 – Sieci, w których dominują rzeczywistości intersubiektywne zbudowane na uniwersalnej prawdzie, mają w sobie mechanizmy samokorekty.

W wypadku rozbieżnych poglądów jest możliwość osiągnięcia dosyć szybkiego konsensusu. Wystarczy tylko sprawdzić, z jakich powodów nasze poglądy są rozbieżne → czy znamy różne dane, czy bierzemy pod uwagę tylko niektóre aspekty naukowe, czy może patrzymy na problem tylko z jednego punktu widzenia.